اثر خشم روی روابط با دیگران خشم یکی از مواردی است که روی روابط بین انسان ها اثر بسیار بدی می گذارد و معمولا فرد عصبانی را به انزوا می کشاند. اگر کودکی مبتلا به خشم های مهار نشده باشد، نمی تواند با دیگر همسالان خود ارتباط خوبی برقرار کند و طرد می شود. کودکانی که نمی توانند احساسات شان را کنترل کنند، هنگام بزرگسالی نیز ارتباط سالمی با اطرافیان نخواهند داشت و در خطر رفتارهای نامناسب و ضد اجتماعی قرار می گیرند و حتی ممکن است بزهکار شوند.

بررسی قاتل های سریالی نشان داده است اکثر آنها از دوران کودکی مبتلا به خشم های ناشی از نگرانی و ناامیدی به آینده بوده اند و خشم شان بدون درمان تا دوران بزرگسالی باقی مانده است. جامعه ای که افراد آن نتوانند بر خشم شان غلبه کنند بتدریج به سوی خشونتی مهارنشده پیش می رود و آینده ای ویران خواهد داشت.

علائم رایج خشم

خشم به طور کلی به دو نوع تهاجمی و انفعالی دسته بندی می شود؛ خشم انفعالی شکل های متفاوتی دارد، اما می تواند به نوعی پرخاشگری غیرکلامی تعبیر شود که به صورت منفی خود را بروز می دهد و معمولا جایی به وجود می آید که فرد از دست کسی عصبانی است، اما نمی تواند به او بگوید و به جای این که به درستی احساسش را بیان کند، ناراحتی و آزردگی خود را مخفی می کند و چیزی بر زبان نمی آورد سپس به جای آن با خشم به دیگران نگاه می کند و رفتاری بسیار سرد و خشن در پیش می گیرد.

در خشم انفعالی ممکن است معلوم نباشد فرد عصبانی یا آزرده خاطر است و حتی برعکس به نظر موافق، مودب، دوستانه، مهربان و خوش برخورد به نظر آید. در حالی که زیر این برخورد ها، خشمی عظیم نهفته است. خشم انفعالی الگوی مخرب رفتاری است که باعث می شود فرد گرفتار و سرشار از انرژی منفی به اطرافیان خود از نظر عاطفی صدمه برساند و بتدریج روابط مناسبش را با دیگران از بین ببرد. این نوع خشم بسیار بادوام است و مدام خود را نشان می دهد.
افرادی که مبتلا به خشم انفعالی هستند معمولا پشت سر دیگران غیبت کرده، برای مردم مزاحمت ایجاد می کنند و از این که آنها را آزار بدهند، لذت می برند و این گونه خود را تسکین می دهند.

خشم انفعالی، فرد را به سوی رفتار های ناهنجار دیگری هدایت می کند. از جمله این که نسبت به مسائل زندگی و اطرافشان بی توجه می شوند. هنگام برخورد با کوچک ترین ناملایمات غر می زنند و هرگز موضوعی آنها را راضی نمی کند.

هنگام بحران به کمک کسی نمی آیند یا برعکس ممکن است خود را فدای دیگران کنند. گاهی بیش از حد از خود انتقاد می کنند. زمانی که نمی توانند احساس خشم شان را به درستی بیان کنند از وجود خود بیزار می شوند و بسیار حادثه پذیر می شوند. خشم از نوع تهاجم؛ فرد عصبانی ناگهان دست به برخوردی تند (کلامی یا فیزیکی) زده و به خود و اطرافیانش صدمه می رساند و کنترل رفتار خود را به کلی از دست می دهد.

این افراد معمولا با کوچک ترین تحریکی عصبانی شده و عکس العمل شدیدی از خود نشان می دهند. در برخوردهای کلامی ممکن است دیگران را تهدید و به آنها توهین کنند، آنها را دست بیندازند یا حتی انجام اعمال دور از اخلاقی را به آنها نسبت دهند و در برخوردهای فیزیکی شروع به کتک کاری با فرد مقابلشان می کنند. این افراد در هر شرایطی سعی دارند آرامش دیگران را برهم بزنند. مثلا صدای موسیقی شان را تا آنجا که می توانند بلند می کنند، بیشترین تخلفات رانندگی را مرتکب می شوند، خودخواه

خشم های تهاجمی را نباید با جسارت و قاطعانه عمل کردن اشتباه گرفت. در واقع جسارت رفتاری منطقی، قاطع و به موقع است که از شخص هنگام گرفتن حقی که از او ضایع شده است، بروز می کند. همچنین خشم را نباید با خصومت یکی دانست.

هستند و می خواهند تمام وقت در مرکز توجه باشند، به نیازهای هیچ کس توجهی ندارند و بشدت انتقامجو می شوند و در واقع هیچ برخورد ناراحت کننده ای را بی پاسخ نمی گذارند و به بدترین شکل ممکن تلافی می کنند، خاطرات بد گذشته از ذهن شان هرگز پاک نمی شود، رفتار های قلدرمآبی دارند و اگر قدرتی به دست آورند برای سرکوب دیگران استفاده می کنند.

اغتشاش و آشوب های خیابانی معمولا از سوی این افراد صورت می گیرد. حتی نوع لباس پوشیدن شان به گونه ای است که خشونت شان آنها را تداعی می کند و از ضعف دیگران برای استثمارشان استفاده می کنند. گاهی نیز رفتار های جنون آمیزی از آنها سر می زند، مثلا خیلی تند حرف می زنند، سریع راه می روند و با سرعت بالا رانندگی می کنند.

خشم های تهاجمی را نباید با جسارت و قاطعانه عمل کردن اشتباه گرفت. در واقع جسارت رفتاری منطقی، قاطع و به موقع است که از شخص هنگام گرفتن حقی که از او ضایع شده است، بروز می کند. همچنین خشم را نباید با خصومت یکی دانست.

خصومت نوعی ویژگی شخصی است که در وجود برخی افراد نهادینه شده و معمولا زمانی به وجود می آید که عقاید و اهداف افراد در تقابل با یکدیگر قرار می گیرند.

**روش های کنترل خشم

برای این که بتوانید جلوی خشم های مخرب تان را بگیرید قبل از هر چیز باید علت آن را بیابید. آیا با کوچک ترین تحریک عصبانی می شوید؟ شاید وقتی کوچک تر بوده اید با شما رفتار بدی داشته اند و این احساس که دیگران دامی پهن کرده اند تا به شما آسیب برسانند، همیشه با شما بوده است؟

سعی کنید ریشه خشم تان را بیابید و با کمک مشاور آن را برطرف کنید. یاد بگیرید مشکلات تان را چگونه حل کنید. اگر در حل مشکلات مختلف مهارت کافی پیدا کنید، کمتر عصبانی و خشمگین می شوید.

و بالاخره برای ابراز مناسب خشم یا متعادل نگهداشتن آن، این روش ها را به کار ببندید:

رک باشید

با فردی که باعث ناراحتی تان شده است رک و صریح صحبت کرده و احساس تان را صادقانه مطرح کنید و مراقب باشید فقط کسی که شما را عصبانی کرده هدف قرار دهید.

محترمانه رفتار کنید

همیشه آماده باشید از عقایدتان دفاع کنید و یاد بگیرید با احساسات طرف مقابل بازی و سعی نکنید با ارعاب و تهدید به خواسته تان برسید و هرگز حقوق انسانی کسی را زیرپا نگذارید.

لبخند بزنید

وقتی فردی قصد عصبانی کردن شما را دارد، خیلی ساده به او لبخند بزنید. این کار نه تنها فرد آزاردهنده را که توقع چنین واکنشی ندارد، خلع سلاح می کند، بلکه باعث می شود دید شما روی شرایط موجود مسلط شود.

خونسردی تان را حفظ کنید

همان روش قدیمی شمارش تا 10 هنوز هم فکر بدی نیست. ابتدا لحظه ای صبر کنید، چند نفس عمیق بکشید و تا ده بشمارید. مطمئن باشید آرامش تان را به دست می آورید.

شرایط را از نگاه دیگران بررسی کنید

هرگاه از دست کسی عصبانی شدید، لحظه ای خود را به جای او قرار دهید و بیندیشید چه چیزی ممکن است او را وادار به چنین رفتاری کرده باشد. شاید واکنش او منطقی است و شما بتوانید احساسش را درک کنید و به این ترتیب نه تنها شما هم عصبانی نخواهید شد، بلکه به آرام کردن او هم کمک خواهید کرد.

منبع: psychology today