خوش بینی تحصیلی - مدرسه مثبت گرا (1 )
نکته جالبي که در بررسی خاطرات افراد از دوران درس و تحصیل به دست آمده آن بوده که خاطره خوش اکثر آنها با آموزگارهایی بود که خوشرفتار و مهربان بودند و یا در کلاس به دانشآموزان به شیوههایی بدیع و خارج از قواعد مرسوم آموزشی تدریس میکردند.این روزها در مورد کیفیت ضعیف مدارس، بیماری نظام آموزشی، تکیه بر محفوظات، تلاش مدارس (به ویژه مدارس خصوصی) براي آمادهسازی دانشآموزان برای تستزنی و امتحان دادن و كلاً از نقایص نظام آموزشی به وفور سخن گفته میشود. اما یک مدرسه خوب چگونه مدرسهای است و محیط مثبت آموزشی چه ویژگیهایی دارد؟
در میان نهادهای مثبت، مدرسه جایگاه ویژهای دارد، چرا که به هدف نهایی آن مربوط ميشود و محصول یا هدف نهایی مدرسه خود دانشآموزانند، یعنی انسانها.
مدرسه خوب مدرسهای است مبتنی بر تجارب مثبت و صفات و توانمندیها یا فضیلتهای نهادی. مدرسه مثبت زندگی میآموزد، مسئولیت میآموزد، احساس دوستی و رفاقت (نه رقابت) میآموزد، هدفگزینی براساس توانمندیهایی که هر فرد دارد و سپس، حرکت برای رسیدن به اهداف را میآموزد، امیدآفرینی میکند، رفتارهای جامعهیار (رفتارهای پسندیده اجتماعی) را میآموزد.
راهکار اولیه برای داشتن مدرسهای مثبت احساس رضایت دانشآموزان از مدرسه و محیط آن است. در روانشناسی مثبتگرا در سطح فردی، خشنودی از زندگی به متغیرهای زیادی مربوط است كه یکی از اصلیترین آنها روابط اجتماعی است. دانشآموزان هم زمانی از مدرسه رضایت دارند که در آن روابط خوبی بین همه آحاد مدرسه با یکدیگر وجود داشته باشد.
راهکار عمده برای چنین خشنودیای، شناخت نیازهای متقابل دانشآموزان و آموزگاران از یکدیگر است، یعنی معلمان نیازهای دانشآموزان خود را بشناسند و دانشآموزان نیز نیازهای معلمانشان را.
به طور کلی، مدرسه مثبتگرا دارای اين ویژگیهاي منحصر به فرد است:
• دانشآموزان احساس میکنند که درسها با زندگیشان در حال و آینده ارتباط دارد.![]()
• دانشآموزان و معلمان احساس میکنند که بر آنچه در مدرسه روی میدهد کنترل دارند.![]()
• دانشآموزان و معلمان احساس میکنند که سیاستهای انضباطی مدرسه قاطعند و منصفانه، شفاف و یکسان اجرا میشود و تاکید آنها بر اصلاح و مهارتآموزی است، نه تنبیه.
![]()
• دانشآموزان و معلمان نظام پاداش مدرسه را منطقی میدانند: مدرسه موفقیت دانشآموزان را به رسمیت میشناسد، به رفتارهای مثبت آنها پاداش میدهد، و مدیریت قوی و موثری بر مدرسه وجود دارد.![]()
• مدیریت مدرسه روش راهبری قدرتمندی از خود نشان میدهد.![]()
• تجارب و تمرینها و رفتارها در مدرسه به شکلی است که تماس بین دانشآموزان و معلمان را افزایش ميدهد و شخصیگرایی را کاهش میدهد. حاصل این مسئله افزایش احساس تعلق و ارتباط دانشآموزان است.![]()
تلخیصی ازنگارش: دکتر فرید براتی سده، ص۵۴ ماهنامه سپیده دانایی، شماره ۳۴